Is owner
View only
Upload & Edit
Download
Share
Add to my account
Buy ads here

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 12 การตอบสนองของพืช


หน่วยของสิ่งมีชีวิตและการดำรงชีวิตของพืช




ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 1 ชั่วโมง


หน่วยการเรียนรู้ที่ 1




มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด


มาตรฐาน ว 1.1 เข้าใจหน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต ความสัมพันธ์ของโครงสร้าง และหน้าที่ของระบบต่างๆ ของสิ่งมีชีวิตที่ทำงานสัมพันธ์กัน มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ สื่อสารสิ่งที่เรียนรู้และนำความรู้ไปใช้ในการดำรงชีวิตของตนเองและดูแลสิ่งมีชีวิต

ตัวชี้วัด

มฐ.1.1 .1/12 ทดลองและอธิบายการตอบสนองของพืชต่อแสง น้ำ และการสัมผัส


มาตรฐาน ว 8.1 ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ในการสืบเสาะหาความรู้ การแก้ปัญหา รู้ว่าปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มีรูปแบบที่แน่นอน สามารถอธิบายและตรวจสอบได้ ภายใต้ข้อมูลและเครื่องมือที่มีอยู่ในช่วงเวลานั้นๆ เข้าใจว่าวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อมมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน

ตัวชี้วัด

  1. มฐ.8.1 .1-3/1 ตั้งคำถามที่กำหนดประเด็นหรือตัวแปรที่สำคัญในการสำรวจตรวจสอบ หรือศึกษาค้นคว้าเรื่องที่สนใจได้อย่างครอบคลุมและเชื่อถือได้

  2. มฐ.8.1 .1-3/2 สร้างสมมุติฐานที่สามารถตรวจสอบได้และวางแผนการสำรวจตรวจสอบหลายๆ วิธี

  3. มฐ.8.1 .1-3/3 เลือกเทคนิควิธีการสำรวจตรวจสอบทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพที่ได้ผลเที่ยงตรงและปลอดภัย โดยใช้วัสดุและเครื่องมือที่เหมาะสม

  4. มฐ.8.1 .1-3/4 รวบรวมข้อมูล จัดกระทำข้อมูลเชิงปริมาณและคุณภาพ

  5. มฐ.8.1 .1-3/5 วิเคราะห์และประเมินความสอดคล้องของประจักษ์พยานกับข้อสรุป ทั้งที่สนับสนุนหรือขัดแย้งกับสมมุติฐานและความผิดปกติของข้อมูลจากการสำรวจตรวจสอบ

  6. มฐ.8.1 .1-3/6 สร้างแบบจำลอง หรือรูปแบบที่อธิบายผลหรือแสดงผลของการสำรวจตรวจสอบ

  7. มฐ.8.1 .1-3/7 สร้างคำถามที่นำไปสู่การสำรวจตรวจสอบ ในเรื่องที่เกี่ยวข้อง และนำความรู้ที่ได้ไปใช้ในสถานการณ์ใหม่หรืออธิบายเกี่ยวกับแนวคิดกระบวนการ และผลของโครงงานหรือชิ้นงานให้ผู้อื่นเข้าใจ

  8. มฐ.8.1 .1-3/8 บันทึกและอธิบายผลการสังเกต การสำรวจ ตรวจสอบค้นคว้าเพิ่มเติมจากแหล่งความรู้ต่างๆ ให้ได้ข้อมูลที่เชื่อถือได้ และยอมรับการเปลี่ยนแปลงความรู้ที่ค้นพบเมื่อมีข้อมูลและประจักษ์พยานใหม่เพิ่มขึ้นหรือโต้แย้งจากเดิม

  9. มฐ.8.1 .1-3/9 จัดแสดงผลงาน เขียนรายงานและ / หรืออธิบายเกี่ยวกับแนวคิด กระบวนการ และผลของโครงงานหรือชิ้นงานให้ผู้อื่นเข้าใจ

จุดประสงค์การเรียนรู้สู่ตัวชี้วัด


1. กำหนดปัญ­หาของการทดลองได้ (P)

2. ตั้งสมมุติฐานจากปัญ­หาที่กำหนดได้ (P)

3. ทดลองเพื่อศึกษาการตอบสนองของพืชจากสิ่งที่กำหนดมาให้ได้ (P)

4. อธิบายการตอบสนองของพืชต่อแสงได้ (K)

5. ทดลองด้วยความมีเหตุผล มีความอยากรู้อยากเห็น ใจกว้าง ซื่อสัตย์ เที่ยงตรง และ มีความเพียรพยายาม (A)

สาระสำคัญ


ผู้เรียนศึกษาปัจจัยที่ทำให้เกิดการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้าจากการทดลอง และประเมินการเรียนรู้ด้วยวิธีสังเกตการร่วมแสดงความคิดเห็นภายในกลุ่ม

สาระการเรียนรู้


1. ความรู้

ปัจจัยที่ทำให้เกิดการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้าคือ แสงจะเห็นได้จากการนำพืชไปปลูกในกล่องทึบที่ครอบไว้ พืชจะพยายามเบนเข้าหาแสงจนโผล่ออกจากช่อง เป็นการตอบสนองต่อแสง เพราะแสงมีความจำเป็นสำหรับการสร้างอาหารของพืช เมื่อนำกล่องออกมาจะพบว่า ลำต้นจะเริ่มตั้งตรงขึ้น



2. ทักษะ/กระบวนการ/กระบวนการคิด

ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ค้นพบข้อสรุปขององค์ความรู้

ทักษะการสร้างคำอธิบาย

ทักษะการจัดระบบความคิดเป็นแผนภาพ


3. คุณลักษณะอันพึงประสงค์

ใฝ่เรียนรู้

มุ่งมั่นในการทำงาน

ความเข้าใจที่คงทน (Enduring Understanding)


นักเรียนสามารถอธิบายปัจจัยที่ทำให้เกิดการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้า และทำการทดลองให้เห็นจริง และเชื่อมโยงความรู้ได้

ชิ้นงานหรือภาระงาน (หลักฐาน ร่องรอยแสดงความรู้)



แผนภาพความคิดเกี่ยวกับการตอบสนองของพืช

คำถามท้าทาย









การจัดกิจกรรมการเรียนรู้


ขั้นที่ 1 สร้างความสนใจ (engagement) (10 นาที)

1. ครูให้นักเรียนสังเกตภาพการตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช ดังนี้

ดอกคุณนายตื่นสาย

ดอกทานตะวัน

ดอกพุดตานเวลาเช้า

ดอกพุดตานเวลาสาย

ต้นกล้าถั่ว

ต้นมะละกอ

ดอกพุดตานเวลาบ่าย



2. ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับภาพการตอบสนองของพืชข้างต้น จากนั้น ครูถามคำถามนักเรียน ดังนี้

จากภาพข้างต้น พืชมีการตอบสนองต่อแสงอย่างไรบ้าง (พืชตอบสนองต่อแสงโดย






3. ครูให้นักเรียนร่วมกันสรุปการตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืชเป็นแบบภาพดังตัวอย่าง

แผนภาพ การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช

4. ครูนำเข้าสู่บทเรียนโดยให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการตอบสนองของพืชและใช้คำถาม ดังนี้

นักเรียนเคยสัมผัสต้นไมยราบหรือไม่ และต้นไมยราบเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างไร

(ตัวอย่างคำตอบ เคย โดยเมื่อสัมผัสต้นใบไมยราบจะหุบ)

เพราะเหตุใดใบไมยราบจึงหุบเมื่อโดนสัมผัส (เป็นการตอบสนองต่อการสัมผัส)

ปัจจัยที่ทำให้พืชตอบสนองต่อสิ่งเร้ามีอะไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ แสงเสียง การสัมผัส)

พืชมีการตอบสนองต่อสภาพแวดล้อมอะไร อย่างไรบ้าง (ตามประสบการณ์การเรียนรู้ของผู้เรียน

และดุลยพินิจของครูผู้สอน)








ขั้นที่ 2 สำรวจและค้นหา (exploration) (20 นาที)

1. ครูให้นักเรียนเข้ากลุ่ม กลุ่มละ 4 คน ศึกษาวิธีการทำกิจกรรมที่ 1.10 เรื่อง การตอบสนองของพืช ในใบงานที่ 10

2. ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามก่อนทำกิจกรรมตามคำถามในใบงานที่ 10 และให้นักเรียนตอบคำถามดังนี้

3. ครูให้นักเรียนสังเกตและศึกษาการตอบสนองของพืช จากนั้นให้นักเรียนบันทึกผลความแตกต่างระหว่างต้นถั่วเขียวที่ไม่มีกล่องครอบและต้นถั่วเขียวที่มีกล่องครอบ ในใบงานที่ 10


ขั้นที่ 3 อธิบายและลงข้อสรุป (explanation) (10 นาที)

1. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งผู้แทนออกมานำเสนอผลการทำกิจกรรมที่ 1.10 เรื่อง การตอบสนองของพืช หน้าชั้นเรียน และให้ครูช่วยตรวจสอบความถูกต้อง ให้นักเรียนเปรียบเทียบผลการทดลองของกลุ่มตนเองกับเพื่อนต่างกลุ่ม

2. ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามหลังทำกิจกรรมตามคำถามในใบงานที่ 10 จากนั้นให้นักเรียนตอบคำถามในใบงานที่ 10 ดังนี้

ลำต้นของต้นถั่วทั้ง 2 กระป๋อง ที่ไม่มีกล่องทึบครอบและมีกล่องทึบครอบ มีลักษณะเหมือนหรือต่างกันอย่างไร (ต่างกัน โดยต้นถั่วที่ไม่มีกล่องทึบครอบจะมีลำต้นตรง แต่ต้นถั่วที่มีกล่องทึบครอบลำต้นจะเบนเข้าหาแสงจนเจริญโผล่ออกมานอกกล่อง)

เหตุใดต้นถั่วที่มีกล่องทึบครอบจึงมีต้นโผล่ออกนอกช่องที่เจาะ (เพื่อเบนเข้าหาแสง เพราะแสงมีความจำเป็นสำหรับกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงเพื่อสร้างอาหารของพืช)

ถ้านำกล่องที่ครอบออก แล้วปล่อยให้ต้นถั่วเจริญเติบโตต่อไปอีกประมาณ 3 วัน นักเรียนคิดว่ามีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ อย่างไร (เกิดการเปลี่ยนแปลง โดยลำต้นส่วนที่เจริญเติบโตต่อไปจะมีลำต้นตั้งตรง)

จงสรุปผลการทดลอง (ต้นถั่วที่มีกล่องทึบครอบอยู่จะพยายามเบนเข้าหาแสงจนเจริญโผล่ออกมาจากช่องซึ่งเป็นการตอบสนองต่อแสง ทั้งนี้เพราะแสงมีความจำเป็นต่อการสร้างอาหารของพืช และเมื่อนำกล่องครอบออก ลำต้นที่เจริญต่อไปจะตั้งตรง)

นักเรียนคิดว่าพืชชนิดอื่นๆ เป็นเช่นนี้หรือไม่ เพราะเหตุใด (เป็นเช่นเดียวกัน เพราะแสงเป็นปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิตของพืช ใช้ในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง เพื่อสร้างอาหารของพืช ได้แก่ น้ำตาล และแป้ง)

เหตุใดต้นไม้ใหญ่ๆ กลางทุ่ง เช่น ต้นจามจุรี ต้นโพธิ์ ลำต้นจึงแผ่ขยายกว้าง

(เพื่อรับแสงแดดได้อย่างเต็มที่)


3. ครูและนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเพื่อสรุปความรู้เรื่องการตอบสนองต่อแสงของพืชในประเด็นดังนี้

ปัจจัยที่ทำให้เกิดการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้า

การตอบสนองต่อแสงของพืช

การทำกิจกรรมเรื่อง การตอบสนองของพืช



ขั้นที่ 4 ขยายความรู้ (elaboration) (5 นาที)

ครูให้นักเรียนยกตัวอย่างการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้าอื่นๆ นอกจากแสงและจัดทำเป็นแผนภาพความคิด


ขั้นที่ 5 ประเมิน (evaluation) (5 นาที)

1. ครูให้นักเรียนประเมินผลตนเองโดยการเขียนบันทึกหลังการเรียนในประเด็นดังนี้

นักเรียนได้เรียนรู้เรื่องใดบ้าง

นักเรียนต้องการทราบอะไรเพิ่มเติมอีกบ้าง

นักเรียนเกิดข้อสงสัยเรื่องใดบ้าง

นักเรียนคิดว่าจะนำความรู้เรื่องนี้ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไร

2. ครูประเมินจากความตั้งใจเรียนของนักเรียนดังนี้สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนขณะเข้าร่วมกิจกรรมการทดลอง การทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม สังเกตจากการรายงานหรือจากผลที่ได้จากการทำกิจกรรมของนักเรียน การตอบคำถามในชั้นเรียน การตอบคำถามในใบงาน และประเมินแผนภาพความคิด

3. ศึกษาผลการประเมินตนเองของนักเรียน จากการมีส่วนร่วมในการอภิปรายโดยใช้แบบประเมินการอภิปรายกลุ่ม

การจัดบรรยากาศเชิงบวก


ครูกระตุ้นให้นักเรียนตอบคำถามโดยไม่ต้องกังวลว่าจะถูกหรือผิด และให้ทำการทดลองอย่างอิสระตามขั้นตอนวิธีทำ โดยไม่ต้องกังวลว่าจะต้องได้ผลการทดลองเหมือนเพื่อนทุกอย่าง สามารถอภิปรายช่วยกันปรับปรุงแก้ไขได้

สื่อ / แหล่งการเรียนรู้


1. เมล็ดถั่วเขียว

2. กระป๋องบรรจุดิน 2 กระป๋อง

3. กล่องทึบที่มีช่อง 1 กล่อง

4. ใบงานที่ 10 เรื่อง การตอบสนองของพืช

5. หนังสือ/เอกสาร

พรรณี ชิโนรักษ์. โลกของพืช. หนังสือชุดขุมทรัพย์โลกวิทยาศาสตร์.กรุงเทพฯ: มาร์เก็ทติ้ง มีเดีย แอสโซซิเอตส์, 2542.

Fullick, Ann; Richardson, Ian and Martin, David sang. SCIENCE NOW 1.

Hong kong: Wing King Tong, 1995.






















แบบประเมินการเรียนรู้


เกณฑ์การให้คะแนนแบบการประเมินตามสภาพจริงตามพฤติกรรมการปฏิบัติการทดลองของนักเรียน


เกณฑ์การประเมิน

ระดับคะแนน

3

(8-10 คะแนน)

2

(5-7 คะแนน)

1

(ต่ำกว่า 5 คะแนน)

1. การทดลอง

ตามแผนที่กำหนด


ทดลองตามวิธีการและ
ขั้นตอนที่กำหนดไว้อย่างถูกต้อง มีการปรับปรุงแก้ไขเป็นระยะ

ทดลองตามวิธีการและ
ขั้นตอนที่กำหนดไว้โดยครูเป็นผู้แนะนำในบางส่วน มีการปรับปรุงแก้ไขบ้าง

ทดลองตามวิธีการและ
ขั้นตอนที่กำหนดไว้หรือดำเนินการข้ามขั้นตอนที่กำหนดไว้ไม่มีการปรับปรุงแก้ไข

2. การใช้อุปกรณ์และ/หรือเครื่องมือ


ใช้อุปกรณ์และ/หรือเครื่องมือในการทดลองได้อย่างคล่องแคล่วและถูกต้อง ตามหลักการปฏิบัติ

ใช้อุปกรณ์และ/หรือเครื่องมือในการทดลองได้อย่างถูกต้องตามหลักการปฏิบัติ แต่ไม่คล่องแคล่ว

ใช้อุปกรณ์และ/หรือเครื่องมือไม่ถูกต้อง



3. การบันทึกผล

การทดลอง


บันทึกผลเป็นระยะอย่าง
ถูกต้องมีระเบียบและเป็นไปตามการทดลอง

บันทึกผลเป็นระยะ ไม่ระบุหน่วย ไม่เป็นระเบียบ และเป็นไปตามการทดลอง

บันทึกผลไม่ครบ ไม่มีการระบุหน่วย และไม่เป็นไปตามการทดลอง

4. การจัดกระทำ
ข้อมูลและ

การนำเสนอ


จัดกระทำข้อมูลอย่างเป็นระบบ และนำเสนอด้วยแบบต่างๆ อย่างชัดเจน ถูกต้อง

จัดกระทำข้อมูลอย่างเป็นระบบ นำเสนอด้วยแบบต่างๆ แต่ยังไม่ถูกต้อง


ไม่มีการจัดกระทำข้อมูล และมีการนำเสนอไม่สื่อความหมายและไม่ชัดเจน

5. การสรุปผลการทดลอง


สรุปผลการทดลองได้อย่างถูกต้อง กระชับ ชัดเจน และครอบคลุมข้อมูลจากการวิเคราะห์ทั้งหมด

สรุปผลการทดลองได้ถูกต้องแต่ยังไม่ครอบคลุมข้อมูลจากการวิเคราะห์ทั้งหมด

สรุปผลการทดลองได้ตามความคิดเห็น โดยไม่ใช้ข้อมูลจากการทดลอง

6. การดูแลและการเก็บอุปกรณ์และ/หรือเครื่องมือ

ดูแลอุปกรณ์และ/หรือเครื่องมือในการทดลองและมีการทำความสะอาดและเก็บอย่างถูกต้องตามหลักการ

ดูแลอุปกรณ์และ/หรือเครื่องมือในการทดลองและมีการทำความสะอาดแต่เก็บไม่ถูกต้อง

ไม่ดูแลอุปกรณ์และ/หรือ
เครื่องมือในการทดลอง
และไม่สนใจทำความสะอาดรวมทั้งเก็บไม่ถูกต้อง





เกณฑ์การให้คะแนนแบบการประเมินตามสภาพจริงตามพฤติกรรมการจัดกระทำและนำเสนอแผนภาพ


เกณฑ์การประเมิน

ระดับคะแนน

3

(8 – 10 คะแนน)

2

(5 – 7 คะแนน)

1

(ต่ำกว่า 5 คะแนน)

การจัดกระทำและนำเสนอแผนภาพ

จัดกระทำแผนภาพอย่างเป็นระบบ และนำเสนอด้วยแบบที่ชัดเจน ถูกต้อง

จัดกระทำแผนภาพอย่างเป็นระบบ แต่นำเสนอด้วยแบบที่ไม่ถูกต้อง

ไม่มีการจัดกระทำ

แผนภาพ และนำเสนอไม่สื่อความหมาย และไม่ชัดเจน






















ข้อเสนอแนะของผู้บริหารสถานศึกษา


______________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________



ลงชื่อ__________________________(ผู้บริหารสถานศึกษา)

(__________________________)

_________/________/________



บันทึกหลังการสอน


ผลการจัดการเรียนการสอน

______________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________


ปัญหา/ อุปสรรค

______________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________



แนวทางแก้ไข

______________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________



ลงชื่อ__________________________(ผู้บันทึก)

(__________________________)

_________/________/________